Przedstawimy informacje o aktualnych zjawiskach związanych z substancjami psychoaktywnymi oraz o zagrożeniach płynących z sieci. Przyjrzymy się motywom sięgania po alkohol i inne używki oraz reakcjom zachodzącym w mózgu nastolatka pod ich wpływem. Wyjaśnimy, jak zachowania ryzykowne ze sobą korelują oraz jaki jest wpływ czynników biologicznych, psychologicznych i środowiskowych na rozwój uzależnienia.

W syntetyczny sposób dokonamy klasyfikacji substancji psychoaktywnych, pokażemy, jak wyglądają, jakie są akcesoria do ich stosowania oraz opiszemy ich działanie i skutki. Odpowiemy też na pytanie, czy eksperyment z narkotykiem to powód do niepokoju.

Przedstawimy proces rozwoju uzależnienia od pierwszych eksperymentów do poważnych problemów. Będziemy wspólnie obserwować, jakie zmiany w zachowaniu, postawie oraz w funkcjonowaniu w szkole i w domu zachodzą u osoby zażywającej substancje psychoaktywne na kolejnych etapach uzależnienia.

Wyjaśnimy charakterystyczne mechanizmy kształtujące się w psychice osoby nadużywającej alkoholu czy narkotyków. Wyjaśnimy również funkcjonowanie układu nagrody w mózgu i odpowiemy na pytanie, co sprawia, że mimo świadomości problemów i wobec konfrontacji z negatywnymi skutkami nałogu nastolatek nie potrafi się zmienić.

Wyjaśnimy, na czym polega proces zmiany, scharakteryzujemy jej poszczególne etapy od stadium przedrefleksyjnego, przez kontemplację i przygotowanie, po działanie do utrzymania zmiany. Wytłumaczymy, dlaczego powrót do picia alkoholu, zażywania narkotyków lub innych niepożądanych zachowań nie jest porażką.

Opiszemy każdy z etapów zmiany na przykładzie postaw i wypowiedzi nastolatków. Wyjaśnimy, co to są bariery komunikacyjne i jaki mają wpływ na ucznia w kontekście wzmacniania oporu versus budowania motywacji, obniżania versus wzrostu samooceny czy utrwalania bezradności versus wspierania poczucia sprawczości.

Wskażemy konsekwencje zachowań ryzykownych związanych z nadużywaniem substancji psychoaktywnych w różnych obszarach funkcjonowania nastolatka. Dokonamy przeglądu problemów psychicznych, takich jak: zaburzenia lękowe, depresja, samookaleczenia, myśli i próby samobójcze.

Wyjaśnimy, czy każdy z tych problemów wymaga osobnej uwagi, czy pomoc powinna być kompleksowa. Opowiemy, na czym polega pomoc psychiatryczna, psychologiczna i farmakoterapia. Porozmawiamy o skutkach braku interwencji i następstwach w życiu emocjonalnym, społecznym i prawnym nastolatka. Skupimy się na różnych formach pomocy adekwatnych do problemów ucznia.

Skupimy się na skutecznych działaniach nauczyciela, wychowawcy oraz środowiska szkolnego w  procesie rozwiązywania problemów uczniów. Zaprezentujemy dobre praktyki, które wspierają i wzmacniają pozytywne zmiany. Wyjaśnimy, dlaczego każda interwencja powinna być dostosowana do indywidualnej sytuacji nastolatka.

Zaprezentujemy przykłady rozmów motywujących z uczniem, wykorzystujących założenia Dialogu Motywującego. Wyjaśnimy zasady wczesnej interwencji jako metody o udokumentowanej skuteczności. Przedstawimy argumenty za tym, jak ważna jest współpraca z instytucjami, programami i placówkami pomocowymi oparta na relacjach.